Ontwikkelingen

Meicirculaire 2026

Begin juni 2026 is de Meicirculaire 2026 verschenen. Voorafgaand aan de Meicirculaire 2026 was al de Voorjaarsnota 2026 van het Rijk gepubliceerd.

Ook is er per saldo weinig aanvullend accres ontvangen vanuit het gemeentefonds, waardoor er weinig compensatie is voor de gestegen loonkosten, bijdragen gemeenschappelijke regelingen, subsidies en prijsindexatie voor onder anderen jeugdzorg en Wmo.

Het totale effect van de meicirculaire 2026 bedraagt € 4,6 miljoen voordelig voor 2027. In dit voordeel zijn ook de ontvangen middelen voor CDOKE (€ 1,7 miljoen) opgenomen. Deze middelen worden toegevoegd aan de betreffende taakvelden en leiden daarom niet tot een voordeel binnen het financieel perspectief. In totaal bedragen de aan taakvelden toe te delen middelen € 1,8 miljoen.

In 2028 en 2029 ontstaat een voordeel van € 5,5 miljoen, dat oploopt tot € 7,2 miljoen in 2030. De stijging in 2030 wordt veroorzaakt door het toevoegen van een extra jaarschijf.

Hoewel de meicirculaire vanaf 2028 leidt tot hogere inkomsten uit het gemeentefonds, betekent dit niet dat sprake is van een structureel positief effect op het financieel perspectief. De aanvullende middelen bieden namelijk slechts gedeeltelijk dekking voor de stijgende lasten van onder anderen de salariskosten, stijgende kosten sociaal domein, stijgende koste va de gemeenschappelijke regelingen etcetera en de financiële uitdagingen waarvoor de gemeente staat.

Schrappen huishoudelijke hulp uit Wmo

De gemeente wordt vanaf 2029 gekort op de huishoudelijke hulp uit de WMO voor € 3 miljoen, dit nadeel wordt belegd bij het betreffende taakveld en is daarom per saldo neutraal.

Het kabinet Jetten heeft een aantal bezuinigingsvoorstellen gedaan. Een van de voorstellen is dat de Huishoudelijke Ondersteuning uit de Wmo wordt gehaald en dat daarvoor in de plaats er een vangnet georganiseerd moet worden voor een bepaalde doelgroep. Het daadwerkelijke besluit is nog niet genomen op dit bezuinigingsvoorstel echter is de financiële uitname uit het gemeentefonds al wel ingeboekt. De VNG heeft geadviseerd een stelpost op te nemen. De gemeente verwerkt deze korting op het budget van de Huishoudelijke Ondersteuning Wmo.

Om de daadwerkelijke omvang van het tekort te bepalen en bijbehorende maatregelen te nemen, is informatie nodig. Dat gaat vooral over het vangnet zelf (voor welke doelgroep, op welke wijze vormgeven, op basis van welke tarieven etc.) en op welke wijze we met de huidige aanspraken/indicaties uit de Wmo moeten omgaan. Het is onduidelijk wanneer besluitvorming over deze bezuiniging gaat plaatsvinden, of er nog aanpassingen op het besluit plaatsvinden en hoe het definitieve vangnet er uit zal zien.

Septembercirculaire 2026

De septembercirculaire 2026 is doorgerekend. Per saldo is het effect nihil. We ontvangen een hoger accres en aanvullende middelen voor onder andere de Wet versterking regie volkshuisvesting. Deze middelen zijn voor het betreffende onderdeel in de begroting verwerkt. Per saldo resulteert dit in een klein voordeel voor 2027 en een nadeel voor de overige jaren.

Er wordt rekening gehouden met het eerder vastgestelde bezuinigingspakket "Eemsdelta in balans ronde 2". Conform dit besluit wordt de opbrengst van de onroerendezaakbelasting (OZB) in de jaren 2026 tot en met 2028 jaarlijks met een extra 2,5% verhoogd.

Voorgeschreven is dat gemeenten een bedrag voor onvoorzien opnemen in de begroting. In de begroting is structureel een bedrag geraamd van € 115.000. Dit bedrag is bedoeld ter dekking van onverwachte incidentele uitgaven.

Schatkistbankieren houdt in dat gemeenten overtollige liquide middelen dagelijks aan het einde van de dag aanhouden in de rekening-courant bij het ministerie van Financiën. Over deze tegoeden ontvangt de gemeente een rentevergoeding. Op basis van onze liquiditeitsprognose beoordelen wij periodiek de toekomstige financieringsbehoefte en bepalen wij of het noodzakelijk is nieuwe langlopende geldleningen aan te trekken.

In de afgelopen jaren heeft de gemeente Eemsdelta kunnen profiteren van de uitvoering van het programma Aardbevingen de Baas. Voor deze opgaven heeft het Rijk in veel gevallen middelen meerdere jaren vooraf beschikbaar gesteld, terwijl de daadwerkelijke uitgaven pas op een later moment plaatsvonden. Hierdoor beschikte de gemeente tijdelijk over omvangrijke liquiditeiten en was aanvullende externe financiering in de vorm van nieuwe langlopende geldleningen niet noodzakelijk.

Voor de komende jaren verandert dit beeld. Naar verwachting zullen de vooruit ontvangen middelen van het Rijk geleidelijk afnemen doordat deze worden ingezet voor de uitvoeren van de beoogde projecten en activiteiten. Hierdoor neemt de beschikbare liquiditeitspositie, ons banksaldo, af en ontstaat er weer een reguliere financieringsbehoefte. Om deze behoefte op te vangen zal de gemeente de komende jaren nieuwe langlopende geldleningen aantrekken.

Bij het opstellen van deze begroting wordt voor de komende jaren uitgegaan van stabiele rentepercentages voor zowel de middelen die worden aangehouden binnen het schatkistbankieren als voor eventueel nieuw aan te trekken geldleningen. Daarom is voor de gehele begrotingsperiode gerekend met de huidige rentestand.

De financiële effecten van deze ontwikkelingen zijn verwerkt in het meerjarig financieel perspectief. Daarmee wordt tijdig ingespeeld op de veranderende liquiditeitspositie en de daaruit voortvloeiende financieringsbehoefte.