Het onderzoeksrapport 'Ondermijning in het Ommeland' is ter bespreking aan het college aangeboden. Dit is een analyse van (de gemeentelijke aanpak van) ondermijning in de Groninger gemeenten', opgesteld door de onderzoekers prof dr. Tops en dr. Van der Torre. Het rapport toont aan dat ondermijnende criminaliteit ook in Eemsdelta nadrukkelijk aan de orde is en een groot risico vormt voor de veiligheid. Conclusie is dat Eemsdelta met de volgende criminele fenomenen in de top 3 staat:
> hennepteelt
> drugshandel
> misstanden met vastgoed.
Als gemeente staan we voor de uitdaging om ons woon-, werk- en leefklimaat veilig te houden en te versterken. De formatie binnen het team Openbare Orde en Veiligheid (OOV) is in 2024 uitgebreid. Hierdoor hebben we de benodigde tijd en ruimte gekregen om ons te concentreren op onze prioriteiten, zoals vastgesteld in het huidige Integraal Veiligheidsbeleid (IVB). Bovendien zetten we ons in voor de implementatie van ons nieuwe IVB en streven we naar een effectieve regionale samenwerking om ondermijning tegen te gaan. Dit doen we vooral met de Groninger gemeenten. Als onderdeel hiervan wordt in 2025 een Regionaal Interventieteam opgestart. Dit team voert branchegerichte controles uit binnen onze provincie, inclusief onze eigen gemeente.
Om de weerbaarheid van onze gemeente te vergroten, richten we ons op bewustwording van ondermijnende criminaliteit. Dit realiseren we door een wijkgerichte aanpak, waarbij we maandelijkse activiteiten organiseren. Bijvoorbeeld wijkschouwen, voorlichtingssessies in dorps- en buurthuizen en bij sportverenigingen. Daarnaast voeren we regelmatig bestuurlijk controles (we onderzoeken of een bedrijf of inwoner zich aan de regels houdt) uit om toe te zien op naleving van wet- en regelgeving.
Het nieuwe horecabeleid is in 2024 vastgesteld. Daarom geven we uitvoering aan en houden toezicht op de exploitatievergunningen binnen onze gemeente. Bovendien stellen we het Digitaal Opkopersregister (DOR) verplicht, waarop we eveneens actief toezicht houden.
Daarnaast actualiseren we het huidige BIBOB-beleid (De Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur), zodat verschillende afdelingen binnen de gemeente dit kunnen toepassen. Dit beleid vormt een belangrijke barrière in onze aanpak tegen ondermijning, door grondig onderzoek te doen naar integriteitsrisico's bij vergunningsaanvragen en overheidsopdrachten.
Ook is het team Openbare Orde en Veiligheid vaak betrokken bij ad-hoc-taken. Bijvoorbeeld bij situaties met personen met onbegrepen gedrag, de terugkeer van personen uit detentie, GRIP (Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdingsprocedure)-situaties en advisering op het gebied van veiligheid en openbare orde.
In 2025 is hiervoor (net als in 2024) incidenteel € 250.000 beschikbaar gesteld. Vanaf 2025 zijn deze middelen structureel verwerkt.
| Wat willen we bereiken? | Wat gaan we daarvoor doen? |
|---|---|
|
1. Vaststellen van het Integraal Veiligheid Beleid (2026-2029) 2. Opmaken uitvoeringsplan Integraal Veiligheid Beleid (2026- 2029) 3. Verhoging van de weerbaarheid tegen ondermijnende criminaliteit 4. Uitvoering van het horecabeleid 5. Uitvoering van het evenementenbeleid 6. Implementatie van Digitaal Opkopersregister (DOR) 7. Uitvoering van BIBOB beleid |
• Implementatie van het nieuwe IVB met focus op prioriteiten uit het huidige beleid. • Lancering van een Regionaal Interventieteam voor gerichte controles binnen onze gemeente en provincie. • Organisatie van wijkgerichte activiteiten zoals wijkschouwen en voorlichtingssessies. • Uitvoering van regelmatige bestuurlijke controles om naleving van wet- en regelgeving te waarborgen. • Toezicht op de naleving van exploitatievergunningen conform het nieuwe beleid van 2024. • Verplichte invoering van het DOR binnen onze gemeente. • Actieve controle op de correcte toepassing en naleving van het register. • Toepassing van het BIBOB beleid door diverse gemeentelijke afdelingen. • Onderzoek naar integriteitsrisico's bij vergunningsaanvragen en overheidsopdrachten. |
| Wat hebben we bereikt? |
|---|
|
Veilige leef- en woonomgeving Het Integraal Veiligheidsbeleid (IVB) is vastgesteld. Daarnaast is gewerkt aan de opmaak van het uitvoeringsplan IVB, dat in 2026 ter vaststelling aan het college wordt aangeboden, waarna het ter kennisgeving zal worden aangeboden aan de gemeenteraad. De samenwerking met wijkteams is verbeterd. Er is in pilotvorm gestart met een wijkgerichte aanpak, die in 2026 verder wordt geïmplementeerd. Verder is gestart met het toezicht op horeca. De implementatie van exploitatievergunningen heeft vertraging opgelopen. Het Digitaal Opkopers Register (DOR) is volledig geïmplementeerd. Binnen de samenwerking met de veiligheidsregio is aandacht besteed aan OZEB’s (objecten zonder extern bluswater). De implementatie zal worden uitgevoerd onder regie van het projectenbureau.
Jeugd en veiligheid Binnen jeugd en veiligheid is ingezet op preventie en bewustwording. De gemeente Eemsdelta is met een aantal samenwerkingspartners een Regio Deal aangegaan, waar onder andere de inzet van HackShield onder valt. Daarnaast zijn activiteiten uitgevoerd zoals Politiekids en is de samenwerking met het jongerenwerk voortgezet en versterkt. Ook is gewerkt aan de schoolveiligheid op de campus, in de vorm van ondersteuning bij het opmaken van het schoolveiligheidsplan. Daarnaast is er een regulier veiligheidsoverleg waar de gemeente kartrekker van is.
Zorg en veiligheid Op het snijvlak van zorg en veiligheid wordt vanuit het subteam Openbare Orde en Veiligheid (OOV) ingezet op een integrale aanpak en betere signalering van problematiek waarbij zorg- en veiligheidsvraagstukken samenkomen. Het subteam OOV is deelnemer geworden van de werkgroep huiselijk geweld en kindermishandeling. Bij zorgcasuïstiek werkt de afdeling OOV samen met het subteam Zorg en Veiligheid. Bij opgeschaalde casuïstiek vindt samenwerking plaats met het Zorg- en Veiligheidshuis Groningen.
Digitale veiligheid Er is aangesloten bij campagnes op het gebied van digitale weerbaarheid en er is onderzoek uitgevoerd naar de cyberweerbaarheid onder ouderen. De uitkomsten hiervan zijn verwerkt in een adviesrapport, de aanbevelingen worden meegenomen in de wijkgerichte aanpak. Daarnaast wordt via de Regio Deal aandacht besteed aan digitale weerbaarheid, onder andere door de inzet van HackShield.
Ondermijning De gemeente is vertegenwoordigd in de aanpak ondermijning volgens de Groningse Norm. Er zijn meerdere bewustwordingssessies georganiseerd binnen specifieke teams. Daarnaast is een algemene bewustwordingsdag voor alle medewerkers gehouden, met onder andere een presentatie en een ondermijningscontainer, in samenwerking met het RIEC. Ook is een veiligheidsavond voor de gemeenteraad georganiseerd in samenwerking met de Politie. De Bibob-coördinator heeft in 2025 uitvoering gegeven aan het gemeentelijk Bibob-beleid. De afdeling APV en Bijzondere Wetten heeft het Bibob-instrument toegepast bij diverse vergunningen. In een aantal complexe dossiers is hierbij ondersteuning geleverd door de Bibob-coördinator. Daarnaast zijn eerste stappen gezet richting organisatiebrede toepassing van Bibob. In dit kader is afstemming gezocht met de teammanagers van Vergunningen en Vastgoed over de inzet en meerwaarde van Bibob. Met team Vastgoed is tevens gesproken over de uitvoering van Bibob-onderzoeken. In regionaal verband is binnen de Regionale Aanpak Ondermijning (Groningse gemeenten) gestart met de actualisatie van het Bibob-beleid. De Bibob-coördinator heeft hier actief aan bijgedragen. Verder is deelgenomen aan regionale en landelijke Bibob-overleggen, evenals aan bijeenkomsten en congressen. Hiermee is geborgd dat de kennis van wet- en regelgeving en jurisprudentie actueel blijft en dat landelijke en regionale ontwikkelingen worden meegenomen in de gemeentelijke uitvoering. |