Deze paragraaf geeft inzicht in de bestuurlijke en financiële betrokkenheid van onze gemeente bij externe organisaties waarin we deelnemen. Dit zijn verbonden partijen: organisaties waarin de gemeente zowel een bestuurlijk als financieel belang heeft. Denk hierbij aan:
- Gemeenschappelijke Regelingen (GR) op basis van de Wet gemeenschappelijke regelingen (WGR),
- Deelnemingen in bedrijven (zoals BV’s of NV’s),
- Verenigingen en stichtingen.
De richtlijnen uit het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) worden hierbij gevolgd.
Nota Verbonden Partijen
Op 29 mei 2024 heeft de gemeenteraad de Nota Verbonden Partijen vastgesteld. Deze nota biedt een helder en transparant kader voor:
- het deelnemen aan of oprichten van verbonden partijen,
- het sturen op deze partijen.
Bij het maken van keuzes worden niet alleen wettelijke verplichtingen meegewogen, maar ook de voordelen én de risico’s (inhoudelijk en financieel). Het doel is dat verbonden partijen hun taken uitvoeren binnen de afgesproken beleids- en financiële kaders. De nota helpt de gemeenteraad om haar rol als kadersteller en toezichthouder goed te vervullen.
De verbonden partijen verschillen in de mate van bestuurlijk en financieel belang en de bijbehorende risico’s. Daarom worden ze ingedeeld in drie categorieën van sturing en toezicht:
- Basispakket
- Pluspakket
- Plus/pluspakket
Deze indeling bepaalt hoe intensief de gemeente stuurt en toezicht houdt. Voor de begroting en jaarrekening wordt jaarlijks geïnventariseerd welke partij in welke categorie hoort. Partijen in het plus- of plus/pluspakket gaan in dialoog met de raad tijdens een informatieavond georganiseerd door de griffie.
Ontwikkelingen en bijzonderheden
Zoals hierboven gemeld, wordt van verbonden partijen die het plus- of plus/pluspakket zijn geclassificeerd verwacht om op een informatieavond met de raad in dialoog te gaan. In mei 2025 heeft deze avond voor het eerst plaatsgevonden. In 2026 wordt weer een avond georganiseerd. Verbonden partijen die in het pluspakket vallen, zijn:
- Veiligheidsregio Groningen blijft in classificatie "plus". Onder andere de herhuisvesting aan de Sontweg met de daarbij horende aanvullende financiële bijdrage is hier debet aan.
- De classificatie van Volkskredietbank Noord-Oost Groningen (GR VKB) is gelijk aan het vorige meetmoment: "plus". Voornamelijk doordat de wettelijke taak die de Volkskredietbank Noord-Oost Groningen uitvoert, zal worden uitgebreid. Het is nog niet bekend hoe dit vormgegeven zal worden en wat dit financieel betekent.
- De Omgevingsdienst Groningen is geclassificeerd in "plus" door onder andere de ontwikkelen in de implementatie van het VTH-systeem.
- De classificatie van Warmtebedrijf Eemsdelta blijft net als de vorige keer "plus". De oplevering van het warmtenet in Loppersum heeft vertraging opgelopen. De exploitatiefase door het Warmtebedrijf zou oorspronkelijk plaats vinden in 2024, maar zal naar verwachting nu starten na de winter van 2026. Door de vertraagde oplevering worden later inkomsten gegenereerd en nemen de aanloop- en projectkosten toe. Ook laat de meerjaren exploitatiebegroting 2026-2029 van het Warmtebedrijf een tekort zien over de eerste jaren.
Verder zijn er enkele ontwikkelingen bij specifieke verbonden partijen:
- JobberArbeidsreïntegratie werd gebruikt om mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt werkervaring te bieden. Door nieuwe cao-afspraken is de BV overbodig geworden. Het college van B&W heeft op 8 juli 2025 besloten om JobberArbeidsreïntegratie per 1 januari 2026 te liquideren.
- Ten opzichte van de Begroting 2026 zijn Publiek Belang Electriciteitsproductie (PBE), CSV Amsterdam niet meer opgenomen als verbonden partij. Beide zijn ontbonden. Jeugdregio Groningen en Nij Begun worden niet meer opgenomen, omdat ze op basis van de BBV geen verbonden partij zijn.